الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

369

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

( باب ص ) صبب : صَبُّ الماء : ريختن آب از بالا به پائين . افعال اين واژه - صَبَّهُ فَانْصَبَّ و صَبَبْتُهُ فَتَصَبَّبَ است . خداى تعالى گويد : ( أَنَّا صَبَبْنَا الْماءَ صَبًّا - 25 / عبس ) ( آب باران را فرو ريزانديم ) . ( فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ « 1 » - 13 / فجر ) . ( يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ الْحَمِيمُ - 19 / حجّ ) ( و از بالاى سرشان آب جوشان ريزند ) . صبا الى كذا صَبَابَة : جانش با محبّت به او متمايل شد ، كه اسم فاعلش - صَبٌّ - است . چنان كه گفته مىشود - فلان صَبُّ كذا : او دوستدار آن است . صُبَّة : مثل - صرمة - آب باران ريز و نرم است . صَبِيب يا مَصْبُوب : اسم مفعول آن است يعنى آب باران و عصاره و خون ريخته شده .

--> ( 1 ) فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ - يعنى پروردگارت تازيانهء عذاب را بر آنها فرود آورد - در مورد فرعونيان و قوم عاد و ثمود است كه قبل از اين آيه مىگويد - فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ - يعنى آن مردم در زمين و شهرها و كشورها ظلم و طغيان كردند و بسيار فساد برانگيختند تا اينكه بازگشت و عكس العمل فسادشان تازيانهء عذاب الهى شد . بگفته مولوى : كج روى جفّ القلم كج آيدت * راستى آرى سعادت زايدت و از واژهء - صبّ - كه براى عذاب به كار رفته و در اصل ريختن از بالا به پائين است نوعى سقوط معنوى يا دور شدن از رحمت حقّ كه شديدترين عذابها است به خوبى فهميده مىشود .